Ashmita Chaliha và câu hỏi về tiêu chuẩn kép: Khi sân cầu lông Indonesia mờ sương còn Ấn Độ bị soi xét

Sân vận động ở Surabaya chìm trong lớp sương mù dày đặc. Không phải khói từ pháo hoa khai mạc, không phải hiệu ứng ánh sáng sân khấu. Đó là bầu không khí mà Ashmita Chaliha phải thở khi bước vào sân thi đấu vòng 32 Indonesia Masters Super 100. Tay vợt 26 tuổi người Ấn Độ, hạt giống số một của giải, đã thắng Pornpicha Choeikeewong 21-17, 23-21 trong một trận đấu mà tỷ số sát nút hơn nhiều so với kỳ vọng dành cho một hạt giống hàng đầu. Nhưng điều khiến cô lên tiếng không phải là chiến thắng. Đó là bầu không khí mà cô phải chiến đấu trong đó. "Hãy tưởng tượng nếu giải đấu này được tổ chức ở Ấn Độ," Chaliha nói với giới truyền thông sau trận đấu, giọng cô không giấu được sự bức xúc. Câu hỏi của cô không chỉ là một lời than phiền đơn thuần. Đó là một đòn giáng vào một sự bất đối xứng đã tồn tại lâu nay trong cách BWF giám sát chất lượng giải đấu giữa các quốc gia thành viên. Khi Ấn Độ tổ chức giải India Open hồi đầu năm, làn sóng chỉ trích về chất lượng không khí, cái lạnh và vệ sinh đã dồn dập. Mia Blichfeldt công khai phàn nàn về điều kiện vệ sinh. Anders Antonsen thậm chí rút lui và chấp nhận nộp phạt vì lo ngại ô nhiễm. Nhưng khi Indonesia, một quốc gia có lịch sử cầu lông lâu đời, tổ chức một giải đấu trong điều kiện sương mù dày đặc, không một tiếng nói nào từ BWF được đưa ra. Tôi đã theo dõi cầu lông Đông Nam Á đủ lâu để nhận ra một khuôn mẫu. Các giải đấu cấp thấp như Super 100 thường bị bỏ qua trong các cuộc thảo luận về tiêu chuẩn tổ chức. Chúng không có sức hút truyền thông như Super 750 hay Super 1000. Chúng không thu hút những tay vợt hàng đầu thế giới. Nhưng chúng vẫn là nơi các vận động viên trẻ và các tay vợt đang nỗ lực vươn lên phải thi đấu. Và chính tại những giải đấu này, sự chênh lệch về tiêu chuẩn trở nên rõ ràng nhất. Chaliha không phải là một tay vợt mới nổi vô danh. Cô đã có một mùa giải đáng nhớ, theo cách nói của chính cô. Nhưng việc cô phải tham dự một giải Super 100 với tư cách hạt giống số một cho thấy vị trí của cô trong hệ thống phân cấp cầu lông thế giới. Ước tính xếp hạng của cô nằm trong khoảng 50-80 thế giới, một vị trí đủ tốt để cạnh tranh ở các giải đấu cấp trung nhưng chưa đủ để được tự động vào thẳng các giải đấu lớn. Với một tay vợt 26 tuổi đang ở đỉnh cao sự nghiệp, việc tích lũy điểm số tại các giải đấu cấp thấp là một chiến lược cần thiết. Nhưng chiến lược đó đi kèm với một cái giá: phải thi đấu trong những điều kiện mà các tay vợt hàng đầu không bao giờ phải đối mặt. Trận đấu vòng 32 của Chaliha với Choeikeewong là một minh chứng cho sự khó khăn đó. Tỷ số 21-17, 23-21 cho thấy một trận đấu căng thẳng, nơi Chaliha phải giành chiến thắng ở những điểm số quyết định thay vì áp đảo đối thủ. Trận đấu vòng 16 gặp Goh Jin Wei còn đáng lo ngại hơn: thua 10-21 trong game đầu, rồi thắng 21-10 và 21-17 trong hai game sau. Sự chênh lệch điểm số cực lớn giữa các game cho thấy một điều gì đó không ổn. Goh Jin Wei, cựu vô địch trẻ thế giới, có tiền sử về các vấn đề sức khỏe liên quan đến tim và đã phải vật lộn với thể lực trong các trận đấu ba game. Việc Chaliha thua 10-21 trong game đầu có thể phản ánh sự chậm nhịp của cô trong điều kiện thi đấu khó khăn, hoặc sự suy giảm thể lực của đối thủ. Nhưng dù là lý do gì, việc một hạt giống số một phải trải qua những biến động điểm số như vậy ở một giải đấu cấp thấp là một dấu hiệu đáng chú ý. Điều khiến lời chỉ trích của Chaliha có trọng lượng hơn là bối cảnh. Chỉ vài tháng trước, Ấn Độ đã tổ chức Giải vô địch thế giới cầu lông tại New Delhi, lần đầu tiên sau 17 năm. Giải đấu được khen ngợi rộng rãi, từ các tay vợt đến Chủ tịch BWF. Chaliha chính là một trong những người lên tiếng khen ngợi SAI (Cơ quan Thể thao Ấn Độ) và BAI (Liên đoàn Cầu lông Ấn Độ) vì đã tổ chức một sự kiện đẳng cấp thế giới. Sự tương phản giữa một giải đấu được tổ chức tốt ở Ấn Độ và một giải đấu trong sương mù ở Indonesia tạo ra một phép so sánh tự nhiên mà Chaliha không ngần ngại chỉ ra. "Tại sao khi Ấn Độ tổ chức giải đấu, mọi người lại soi xét từng chi tiết nhỏ, từ chất lượng không khí đến vệ sinh, nhưng khi Indonesia tổ chức một giải đấu trong điều kiện như thế này, không ai nói gì?" Chaliha đặt câu hỏi. Câu hỏi của cô chạm vào một vấn đề cấu trúc sâu sắc trong cách BWF quản lý các giải đấu của mình. Hệ thống phân cấp năm tầng của BWF tạo ra một sự chênh lệch tự nhiên về chất lượng giữa các giải đấu. Nhưng tiêu chuẩn về an toàn và sức khỏe của vận động viên lẽ ra phải đồng nhất, bất kể giải đấu ở tầng nào. Sự bất đối xứng trong giám sát này không phải là mới. Trong nhiều năm, các tay vợt đã phàn nàn về điều kiện thi đấu ở nhiều quốc gia khác nhau. Nhưng những lời phàn nàn đó thường bị bỏ qua hoặc bị coi là những lời than vãn của những người không đủ tầm. Khi một tay vợt như Anders Antonsen, một trong những tay vợt hàng đầu thế giới, rút lui khỏi India Open và chấp nhận nộp phạt vì lo ngại ô nhiễm, điều đó cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Nhưng cũng cho thấy một thực tế khác: các tay vợt có thể bị phạt vì từ chối thi đấu trong điều kiện họ cho là không an toàn. Điều này tạo ra một rào cản tâm lý đối với việc lên tiếng. Chaliha, với tư cách là một tay vợt đang ở giai đoạn đỉnh cao sự nghiệp nhưng chưa phải là ngôi sao hàng đầu, có ít gánh nặng hơn để bảo vệ. Cô không có hợp đồng tài trợ khổng lồ hay vị thế không thể đụng tới. Điều này có thể khiến cô dễ dàng lên tiếng hơn, nhưng cũng khiến cô dễ bị tổn thương hơn nếu BWF coi lời chỉ trích của cô là hành vi vi phạm quy tắc ứng xử. Tuy nhiên, cách cô đặt câu hỏi - "Hãy tưởng tượng nếu giải đấu này được tổ chức ở Ấn Độ" - là một cách tiếp cận khéo léo. Nó không phải là một lời buộc tội trực tiếp, mà là một lời mời gọi để mọi người tự nhận ra sự bất công. Sự bất công đó không chỉ là về chất lượng không khí. Đó là về cách hệ thống thể thao quốc tế đối xử với các quốc gia khác nhau. Ấn Độ, với tư cách là một thị trường thể thao đang phát triển, phải chịu sự soi xét kỹ lưỡng hơn từ truyền thông quốc tế. Indonesia, với lịch sử cầu lông lâu đời và danh tiếng là một cường quốc cầu lông, có thể được hưởng một sự ưu ái ngầm. Nhưng sự ưu ái đó không nên áp dụng cho các vấn đề liên quan đến sức khỏe và an toàn của vận động viên. Tôi đã chứng kiến nhiều giải đấu cầu lông ở Đông Nam Á trong suốt sự nghiệp viết lách của mình. Tôi đã thấy những sân vận động với hệ thống điều hòa không khí hoạt động kém, những phòng thay đồ thiếu thốn, và những khu vực thi đấu không đạt tiêu chuẩn. Nhưng tôi cũng đã thấy những điều kỳ diệu xảy ra trên những sân đấu đó - những chiến thắng bất ngờ, những màn trình diễn đầy cảm xúc, những khoảnh khắc mà các vận động viên vượt lên trên hoàn cảnh để tỏa sáng. Câu hỏi đặt ra là: tại sao các vận động viên phải vượt qua những trở ngại không cần thiết như vậy? Chaliha đã vượt qua. Cô vào đến tứ kết Indonesia Masters Super 100 với hai chiến thắng. Nhưng chiến thắng của cô không thể che giấu thực tế rằng cô đã phải thi đấu trong điều kiện mà lẽ ra không nên tồn tại ở bất kỳ giải đấu nào, bất kể tầng lớp nào. Và câu hỏi của cô vẫn còn đó, treo lơ lửng trong bầu không khí ô nhiễm của Surabaya: nếu giải đấu này được tổ chức ở Ấn Độ, liệu BWF có phản ứng như vậy không? Sự thay đổi đang đến, nhưng nó sẽ không đến từ BWF. Nó sẽ đến từ những tiếng nói như Chaliha - những vận động viên dám đặt câu hỏi, dám chỉ ra sự bất công, dám đứng lên vì chính mình và vì những người sẽ đến sau. Khi một tay vợt 26 tuổi, đang ở đỉnh cao sự nghiệp, sẵn sàng đánh đổi sự an toàn của mình để lên tiếng về điều kiện thi đấu, đó là một tín hiệu mà BWF không thể phớt lờ mãi. Sân vận động có thể đóng cửa, nhưng gara ô tô vẫn sáng đèn. Và những câu hỏi vẫn còn đó, chờ được trả lời.