Bầu Thụy chuẩn bị ứng cử Chủ tịch VFF: cuộc đua nhân sự và nhịp quản trị

Trong một buổi chiều cuối tuần ở hành lang sân vận động, khi khán đài đã đóng và chỉ còn nhóm nhân viên vệ sinh kéo những dãy ghế nhựa, tôi nghe hai người làm bóng đá nhắc đến Bầu Thụy. Họ nói về một cuộc gặp kín, về những cuộc điện thoại hỏi thăm tình hình các liên đoàn thành viên, và về khả năng ông Nguyễn Đức Thụy trở lại đường đua ghế Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Việt Nam. Không có tiếng giày của cầu thủ, không có tiếng còi, chỉ có một cuộc đua nhân sự bắt đầu bằng những cái bắt tay rất nhẹ.

Với người theo dõi bóng đá Việt Nam lâu năm, tên Bầu Thụy gợi nhiều thứ cùng lúc: một doanh nhân từng bước vào VFF, một giai đoạn bóng đá nội địa còn nhiều dấu gạch nối giữa bao cấp và thị trường, và một kiểu lãnh đạo dựa trên quan hệ hơn là truyền thông. Thông tin ông chuẩn bị ứng cử không đến từ một thông cáo. Nó đến từ những cuộc gặp nhỏ, những bữa cơm thân mật và những lần hỏi han rất kín ở hành lang các giải đấu. Ở bóng đá Việt Nam, những tín hiệu như thế thường đi trước lá phiếu khá lâu.

VFF đang ở năm cuối của nhiệm kỳ 2026-2026. Đại hội nhiệm kỳ 2026-2030 sẽ là dịp để Ban chấp hành mới được bầu, và chiếc ghế Chủ tịch sẽ do đại biểu các liên đoàn thành viên, các CLB, các đơn vị trực thuộc và một số thành viên khác bỏ phiếu. Ông Trần Quốc Tuấn đương nhiệm vẫn là nhân vật trung tâm trong mọi tính toán. V.League 1 có 14 CLB, mỗi CLB có tiếng nói riêng, và mỗi liên đoàn thành viên lại có nhu cầu riêng về lịch thi đấu, kinh phí, trọng tài và đào tạo trẻ. Một cuộc bầu cử VFF vì thế giống một giải đấu vòng tròn hơn là một cuộc bỏ phiếu đơn lẻ.

Điều dễ bị bỏ qua là đại hội VFF không phải cuộc trưng cầu ý kiến người hâm mộ. Người hâm mộ có thể tranh luận rất sôi nổi trên mạng, nhưng lá phiếu nằm trong tay các đại biểu. Những đại biểu ấy đến từ các địa phương có CLB đang chật vật vì tài chính, từ những trung tâm đào tạo trẻ cần kinh phí, từ các đơn vị đang chịu áp lực thành tích. Họ bỏ phiếu cho người có thể giải quyết vấn đề của họ, hoặc ít nhất là người khiến họ tin rằng vấn đề sẽ được lắng nghe. Vì vậy, một ứng cử viên có tên tuổi lớn chưa chắc đã có đủ phiếu nếu không xây được liên kết.

Ở VFF, lá phiếu của đại biểu không đi theo tên tuổi trên báo; nó đi theo lợi ích của đơn vị mà đại biểu đại diện. Bầu Thụy hiểu điều này hơn nhiều người. Ông từng giữ cương vị Chủ tịch VFF, từng đi qua những cuộc họp mà ở đó mỗi liên đoàn thành viên đều có một yêu cầu riêng. Kinh nghiệm ấy là tài sản, nhưng cũng là gánh nặng. Nó giúp ông biết ai cần gì, đồng thời khiến người ta nhớ đến cả những giai đoạn chưa được giải quyết. Trong một cuộc đua mà uy tín cá nhân có thể bị đem ra cân đo, quá khứ vừa là vé vào cửa vừa là bản lý lịch bị soi.

Lợi thế của Bầu Thụy nằm ở mạng lưới. Ông là doanh nhân, có quan hệ với nhiều nhóm bóng đá, từ các CLB truyền thống đến những đơn vị làm bóng đá trẻ. Ông cũng có kinh nghiệm đối ngoại và từng làm việc với các tổ chức bóng đá khu vực. Với một VFF đang cần tiền tài trợ, cần vận động hành lang và cần người đứng ra kết nối, một Chủ tịch có khả năng gây quỹ là lợi thế rõ ràng. Nhưng VFF không phải doanh nghiệp. Cơ cấu bỏ phiếu, tính đại diện và áp lực dư luận khiến ghế Chủ tịch khác ghế Chủ tịch Hội đồng quản trị. Ở đó, kỹ năng thuyết phục tập thể quan trọng không kém khả năng ký hợp đồng tài trợ.

Vấn đề lớn nhất của nhiệm kỳ tới là tài chính và lịch thi đấu. VFF phải cân bằng giữa đội tuyển quốc gia, các giải trẻ và V.League 1. Mỗi lần đội tuyển tập trung, CLB lại mất người. Mỗi lần lịch thi đấu bị nén, chất lượng trận đấu và sức khỏe cầu thủ lại bị đặt lên bàn. Trọng tài và VAR là hai điểm nóng khác. Một Chủ tịch VFF không thể trực tiếp bắt lỗi trọng tài, nhưng có thể tạo ra cơ chế minh bạch hơn, đào tạo tốt hơn và giảm những tranh cãi lặp lại. Đào tạo trẻ cũng vậy. Nếu chỉ nói về thành tích đội tuyển mà không đầu tư vào hệ thống, bóng đá Việt Nam sẽ tiếp tục sống bằng những lứa cầu thủ may mắn.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, những cuộc đua ghế VFF hiếm khi được định đoạt bằng một phát biểu. Chúng được định đoạt bằng những cuộc gặp trước đại hội, bằng cách phân bổ vị trí trong Ban chấp hành, bằng những cam kết về kinh phí cho các liên đoàn. Tôi đã học điều đó từ một buổi chiều ở sân tập, khi một đội trưởng nói với cầu thủ trẻ rằng trận đấu không chỉ diễn ra trên cỏ. Sân 9 năm 2026 gieo tôi một câu hỏi: bóng đá đập ở đâu khi không ai ghi bàn? Và trong phòng thay đồ không khán giả, tôi nghe thấy một trận đấu chưa từng được tường thuật. Cú vấp trước micro năm 2026 không làm tôi câm; nó dạy tôi lắng nghe trước khi viết. Những bài học ấy khiến tôi nhìn cuộc đua VFF như một trận đấu có nhiều đường bóng không ai thấy.

Một cách hiểu dễ dãi là Bầu Thụy trở lại thì bóng đá Việt Nam quay về quá khứ. Cách hiểu ấy bỏ qua một thực tế: VFF đang thiếu những người có thể kết nối các nhóm lợi ích đang ngày càng phân mảnh. Một ứng cử viên từng trải có thể là người làm dịu những căng thẳng giữa CLB và liên đoàn, giữa đội tuyển và giải vô địch quốc gia. Điều đáng lo không nằm ở việc ông từng làm Chủ tịch. Điều đáng lo nằm ở việc liệu ông có mang đến một cơ chế mới hay chỉ tái lập những thói quen cũ. Nếu trở lại mà không có cải cách về minh bạch tài chính, về quyền lợi CLB và về đào tạo trẻ, thì một cái tên quen sẽ không đủ tạo ra nhịp mới.

Cái khó của Bầu Thụy là thuyết phục những người trẻ trong hệ thống. Các CLB hiện nay có chủ tịch, giám đốc kỹ thuật và đội ngũ truyền thông làm việc theo cách khác trước. Họ cần dữ liệu, cần lịch thi đấu rõ ràng, cần tiếng nói trong các quyết định về giải đấu. Một Chủ tịch VFF muốn có phiếu của họ phải nói được ngôn ngữ ấy. Ông không thể chỉ dựa vào quan hệ cá nhân. Ông cần một chương trình hành động đủ cụ thể để các liên đoàn thành viên thấy lợi ích, và đủ linh hoạt để không biến đại hội thành cuộc chia phần. Đây là điểm mà mọi ứng cử viên, kể cả người đương nhiệm, đều bị kiểm tra.

Tín hiệu đáng theo dõi không phải là việc Bầu Thụy có tuyên bố ứng cử hay không. Tín hiệu nằm ở danh sách đại biểu, ở cách các CLB V.League 1 tổ chức họp kín, ở việc VFF công bố báo cáo tài chính và kế hoạch nhiệm kỳ tới. Nếu các nhóm ủng hộ ông công khai trước đại hội, cuộc đua sẽ nóng lên. Nếu họ giữ im lặng, đó có thể là dấu hiệu của một thỏa thuận ngầm hoặc một sự chờ đợi. Người hâm mộ nên nhìn vào chương trình hành động, không chỉ nhìn vào tên người. Một chiếc ghế Chủ tịch VFF có thể đổi người, nhưng nhịp quản trị chỉ đổi khi có cơ chế mới.

Tôi viết cho những người ở lại phòng thay đồ khi đèn sân vận động đã tắt. Với họ, cuộc đua ở VFF không phải trò chuyện của người lớn. Nó là lịch thi đấu bị dời, là khoản tiền chưa về, là cơ hội lên đội tuyển bị thu hẹp. Bầu Thụy có thể là người mở ra một chu kỳ mới, hoặc chỉ là một cái tên trong chu kỳ cũ. Điều quyết định không nằm ở việc ông có ứng cử. Điều quyết định nằm ở việc ông có mang theo một cách làm mới đủ để những người ở lại phòng thay đồ tin rằng tiếng bước chân của họ sẽ được đếm.